Taşınma İzni Kaç Gün? İşçi ve Memur İçin Ne Diyor Kanun?

Taşınma izni kanunda tanımlı bir izin türü değil; İş Kanunu’nda da Devlet Memurları Kanunu’nda da “taşınma için şu kadar gün izin verilir” diyen bir madde yok. Özel sektörde çalışıyorsanız taşınma için izin vermek işverenin takdirinde; uygulamada çoğu iş yeri bir ya da iki gün veriyor, bazıları bunu yıllık izinden düşüyor. Memurlar ise taşınma için amirin takdirine bağlı mazeret iznini ya da yıllık izni kullanabiliyor. Her durumda izni yazılı istemek ve yazılı onay almak, sizi koruyan en önemli adım.

Özel sektör: İş Kanunu ne diyor?

4857 sayılı İş Kanunu’nda “taşınma izni” adıyla düzenlenmiş bir izin türü bulunmuyor. Kanunun ek 2’nci maddesinde sayılan mazeret izinleri şunlar: evlenme, evlat edinme ya da anne, baba, eş, kardeş veya çocuğun ölümü halinde üç gün; eşin doğum yapması halinde beş gün; yüzde yetmiş ve üzeri engelli ya da süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisi için bir yıl içinde on güne kadar. Taşınma bu listede yok.

Bu, taşınma için izin alınamayacağı anlamına gelmiyor. Kanunun 55’inci maddesi, işveren tarafından verilen diğer izinleri, yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılan süreler arasında gösteriyor. Yani işverenin kendi takdiriyle verdiği bir taşınma izni, yasal bir izin türü olmasa da çalışanın aleyhine işlemiyor.

Uygulamada üç yol görülüyor. Birincisi, işverenin taşınma için ücretli bir ya da iki gün izin vermesi; bu, pek çok şirketin iç yönetmeliğinde ya da insan kaynakları politikasında yer alıyor. İkincisi, taşınma için yıllık izinden gün kullanılması. Üçüncüsü, çalışanın talebi ve işverenin onayıyla ücretsiz izin. Hangisinin uygulanacağı tamamen iş yerinizin politikasına bağlı. Bu yüzden ilk iş, şirketinizin personel yönetmeliğine ya da insan kaynakları birimine bakmak.

Taşınma izni, toplu iş sözleşmesine ya da bireysel iş sözleşmesine de eklenebiliyor. Sendikalı bir iş yerinde çalışıyorsanız, toplu iş sözleşmenizde taşınma ya da benzeri bir sosyal izin olup olmadığına bakın. Şirketinizin personel yönetmeliğinde de bu konuda bir madde bulunabilir.

Kaç gün izin istemeli?

Kanunda bir süre olmadığı için cevap, taşınmanın nasıl yapılacağına bağlı. Paketlemeden yerleştirmeye kadar her şeyi bir nakliyat firmasının yaptığı tam hizmet bir taşınmada, şehir içinde bir gün çoğu zaman yeterli oluyor. Ekip sabah gelip kolileri hazırlıyor, eşyayı taşıyor, akşamüstü mobilyalar kurulmuş oluyor. İkinci gün, kolileri açmak ve abonelik gibi işleri halletmek için kullanılabilir.

Paketlemeyi kendiniz yapacaksanız, işin büyük kısmı taşınma gününden önce, akşamlara ve hafta sonuna yayılıyor. Bu durumda izin günü, asıl taşınma günü için gerekiyor. Şehirlerarası bir taşınmada ise yol ve yeni şehirde yerleşme için iki üç gün gerekebiliyor.

İşverenden izin isterken kaç gün istediğinizi ve neden istediğinizi açıkça yazmak işinizi kolaylaştırır. “Cuma günü taşınıyorum; nakliyat firması sabah sekizde gelecek, eşyalar akşam yeni evde kurulmuş olacak; bu yüzden cuma günü için bir gün izin istiyorum” gibi net bir talep, “taşınma izni istiyorum” demekten çok daha kolay onaylanıyor.

Yazılı istemek neden önemli?

İzin, yazılı olarak istenmeli ve yazılı olarak onaylanmalı. Bunun bir sebebi var: İş Kanunu’nun 25’inci maddesine göre işçinin işverenden izin almaksızın ya da haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki iş günü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü ya da bir ayda üç iş günü işine devam etmemesi, işverene haklı nedenle fesih imkânı veriyor.

Sözlü olarak “tamam, gelme” denmiş bir izin, bir anlaşmazlık çıktığında ispatı zor bir izin. Bir e-posta, bir izin formu ya da insan kaynakları sistemindeki bir kayıt, hem sizi hem de işvereni korur. İzin yıllık izinden düşülecekse bunun da yazılı olarak belirtilmesi, yıl sonunda izin hesabında tartışma çıkmasını önler.

Örnek bir izin talebi

İzin talebinizi kısa ve net tutun. Şirketinizin bir izin formu varsa onu kullanın; yoksa e-postayla şöyle bir metin yeterli olur:

“Merhaba, 23 Ekim Cuma günü yeni evime taşınıyorum. Taşınma nakliyat firması tarafından yapılacak; ekip sabah saat sekizde gelecek ve eşyaların akşam yeni evde kurulmuş olması planlanıyor. Bu nedenle 23 Ekim Cuma günü için bir gün izin talep ediyorum. Bu iznin ücretli taşınma izni olarak mı, yoksa yıllık izinden düşülerek mi kullandırılacağını bildirmenizi rica ederim. Acil bir durumda telefonla ulaşılabilir olacağım.”

Bu metinde üç şey var: tarih, gerekçe ve iznin nasıl sayılacağı sorusu. Üçüncüsü en çok unutulan ama sonradan en çok tartışma çıkaran nokta. Onay geldiğinde e-postayı saklayın. İzin yıllık izinden düşülecekse, yıl sonunda kalan izin günlerinizi kontrol ederken bu e-posta işinize yarayacak.

Uzaktan çalışma ve esnek saat

Bazı iş yerlerinde taşınma için tam gün izin yerine başka çözümler de mümkün. Taşınma gününü ya da ertesi günü evden çalışarak geçirmek, sabah birkaç saat geç başlamak ya da öğleden sonra erken çıkmak gibi esnek düzenlemeler, hem izin gününüzü korur hem de işin aksamasını önler. Tam hizmet bir taşınmada ekip işini yaparken sizin her an başında durmanız gerekmiyor; kritik anlar, eşyanın eski evden çıkışı ve yeni eve yerleşmesi. Bu anlar dışında birkaç saat çalışmak çoğu zaman mümkün.

Böyle bir düzenleme istiyorsanız, bunu da izin talebi gibi yazılı yapın ve yöneticinizle netleştirin. Taşınma günü internetin yeni evde henüz bağlı olmayabileceğini de hesaba katın; uzaktan çalışmayı planladığınız gün için telefonunuzun internet paylaşımı bir yedek olabilir.

Tarih seçimi

İzin süresi kısıtlıysa taşınma tarihini dikkatle seçmek önemli. Ay başları ve ay sonları, kira dönemleriyle çakıştığı için nakliyat firmalarının en yoğun olduğu günler. Ayın ortasında, hafta içi bir gün hem tarih bulmak hem de bina, asansör ve sokak gibi koşullar açısından daha rahat olabilir. Resmi tatillerin öncesi ve sonrası ise hem trafik hem de yoğunluk açısından zorlayıcı olabiliyor.

İşveren izin vermezse

İşverenin taşınma için ayrı bir izin verme zorunluluğu yok. İzin verilmezse kullanabileceğiniz yol yıllık izin. Yıllık ücretli izin hakkınız varsa, taşınma için bir ya da birkaç gün yıllık izin talep edebilirsiniz; bu durumda ücretinizden kesinti yapılmaz. Yıllık izin kullanımının zamanlaması konusunda işverenle anlaşmak gerekiyor; taşınma tarihini olabildiğince erken bildirmek, bu anlaşmayı kolaylaştırır.

Yıllık izin hakkınız henüz dolmadıysa ya da kullanmak istemiyorsanız, taşınmayı hafta sonuna ya da resmi tatile denk getirmek bir seçenek. Pek çok nakliyat firması cumartesi günleri de çalışıyor; bu durumda iş gününüzü kaybetmeden taşınabilirsiniz. Ancak hafta sonları ve özellikle ay başları, nakliyat firmalarının en yoğun olduğu günler; tarih bulmak için erkenden rezervasyon yapmak gerekiyor.

Memurlar: 657 sayılı Kanun

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda da taşınma için ayrıca düzenlenmiş genel bir izin yok. Memurların taşınma için başvurabileceği iki yol var: yıllık izin ve mazeret izni.

Kanunun 104’üncü maddesine göre, belirli mazeret halleri dışında, mazeretleri sebebiyle memurlara bir yıl içinde toptan ya da bölümler halinde on gün izin verilebiliyor. Bu iznin verilmesi amirin takdirine bağlı; merkezde atamaya yetkili amir, ilde vali, ilçede kaymakam tarafından, birim amirinin muvafakatiyle veriliyor. Zaruret halinde, öğretmenler hariç olmak üzere, aynı usulle on gün daha mazeret izni verilebiliyor; bu ikinci izin yıllık izinden düşülüyor.

Taşınma, bu takdire bağlı mazeret izni kapsamında değerlendirilebilecek bir durum. İznin verilip verilmeyeceğine ve kaç gün verileceğine amir karar veriyor. Kurumunuzun personel birimine taşınma tarihinizi ve ihtiyacınızı yazılı olarak bildirmek, süreci hızlandırır.

Atama ya da yer değiştirme nedeniyle başka bir şehre taşınan memurlar için ise durum farklı; bu durumda kurumunuzun ve ilgili mevzuatın atamaya bağlı özel düzenlemeleri devreye giriyor. Bu konuda kurumunuzun personel biriminden bilgi almanızı öneriyoruz.

Taşınma gününü kısaltmanın yolları

İzin süresi kısıtlıysa, taşınmayı o süreye sığdırmak planlamayla mümkün. Birkaç öneri:

Önceden paketleyin. Sık kullanmadığınız eşyaları, kitapları, mevsim dışı kıyafetleri taşınmadan bir iki hafta önce kolilemeye başlayın. Taşınma gününe yalnızca son kullanılanlar kalsın. Bu konuda 7 günlük hazırlık planımız yol gösterici olabilir.

Paketlemeyi firmaya bırakın. Tam hizmet bir taşınmada paketleme, söküm ve kurulum ekip tarafından yapılıyor. Bu, taşınma günü sizin yapmanız gereken işi neredeyse yalnızca yönlendirmeye indiriyor.

Abonelik işlerini önceden başlatın. İnternet naklini, yeni evdeki elektrik, su ve doğalgaz aboneliklerini taşınmadan önce planlamak, taşınmadan sonraki günlerde izin almanızı gerektirecek işleri azaltır. Ayrıntılar taşındıktan sonra yapılacak resmi işler yazımızda.

Adres değişikliğini e-Devlet’ten yapın. Şartlar uygunsa adres değişikliği bildirimini e-Devlet üzerinden yapmak, nüfus müdürlüğüne gitmek için ayrıca izin almanızı gerektirmez. Bildirimin taşınma tarihinden itibaren 20 iş günü içinde yapılması gerekiyor.

Şirketler için: taşınma izni politikası

Çalışanlarına taşınma izni vermeyi düşünen işverenler için birkaç nokta var. Taşınma iznini personel yönetmeliğinde ya da insan kaynakları politikasında açıkça tanımlamak, her talepte yeniden karar vermek zorunda kalmayı önler. İznin kaç gün olduğu, ücretli mi ücretsiz mi olduğu, yıllık izinden düşülüp düşülmeyeceği, yılda kaç kez kullanılabileceği ve nasıl talep edileceği yazılı olmalı.

Çalışanın şirket kararıyla başka bir şehre ya da ülkeye taşınması gerekiyorsa, bu durumda izin süresinin yanında taşınma masraflarının nasıl karşılanacağı da konuşulmalı. Şirket personelinin taşınmasıyla ilgili süreçler için şirket personeli ev taşıma yazımıza bakabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlı; somut bir uyuşmazlık için bir iş hukuku avukatına danışmanızı öneriyoruz. Kanun metinleri için İş Kanunu ve Devlet Memurları Kanunu metinlerine, konuyla ilgili bir değerlendirme için bu makaleye bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular